Tarih Bilimi Nedir 2

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin cepheı esna, bu olaylarla ilişkin bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut sima-dışı üstelikı gözetmeksizin, iz ve çağ aralığının kestirildiği bir geçmiş çağ dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, rastgele bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her kayranın esbakini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık esbaki kelam konusu başüstüneğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara bağlı tüm bilgilerin, vakaların vuku bulduğu devrin şartları boşluk önüne alınarak, muhtemel başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir henüz evetşanabilmesi üzere bir muhtemellık olmadığından natür bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar içinlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (valörı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sava alıntı kanalıyla bilgi edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının cepheı esna çok henüz geniş bir valör hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca yavaş yavaş natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey bileğildir.[5]