Tarih Bilimi Nedir 3

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin kenarı aralık, bu olaylarla ait bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut benibeşer-dışı ayrımı gözetmeksizin, taraf ve mevsim aralığının kestirildiği bir geçmiş mevsim dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, rastgele bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzlükın maziini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık mazii hanek konusu evetğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara ilgili bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları hane önüne tuzakınarak, kabil evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir henüz evetşanabilmesi üzere bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki ortak alınlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, haber iktibas suretiyle haber edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının kenarı aralık çok henüz geniş bir mazmun yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca anbean doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey değildir.[5]