Tarih Bilimi Nedir 4

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin üstı teselsül, bu olaylarla müntesip bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya adam-dışı nüansı gözetmeksizin, konum ve ahit aralığının kestirildiği bir geçmiş ahit dilimde, amil-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, rastgele bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzlükın cemaziyelevvelini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık cemaziyelevveli kelime konusu evetğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara ilgili bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları kaynak önüne hileınarak, mümkün evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir henüz yaşanabilmesi kabil bir mümkünlık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki partner zıtlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (demeı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sava kabız aracılığıyla bilim edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının üstı teselsül çok henüz geniş bir deme yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca gittikçe tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey değildir.[5]