Tarih Bilimi Nedir 8

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin canipı teselsül, bu olaylarla ilişkin bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut sima-dışı üstelikı gözetmeksizin, mekân ve dem aralığının kestirildiği bir geçmiş dem dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, herhangi bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her yerın esbakini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık esbaki kal konusu evetğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ilişikli bütün bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları çekmece önüne düzenınarak, olası evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir elan evetşanabilmesi kadar bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki şerik huzurlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (medlulı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, haber transfer yoluyla marifet edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının canipı teselsül çok elan geniş bir medlul dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta anbean doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden gayrı bir şey değildir.[5]