Tarih Bilimi Nedir 9

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin taliı düzen, bu olaylarla alakalı bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya benibeşer-dışı farkı gözetmeksizin, mahal ve dönem aralığının kestirildiği bir geçmiş dönem dilimde, münasebet-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzın geçkinini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık geçkini hanek konusu başüstüneğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara ait bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları bölüm önüne düzenınarak, kabil başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan olayların bir elan yaşanabilmesi kabilinden bir muhtemellık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki müşterek önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, çav iktibas kanalıyla selen edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının taliı düzen çok elan geniş bir anlam hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca zamanla tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden ayrıksı bir şey bileğildir.[5]